Chroń swój wzrok. Słońce może doprowadzić Cię do ślepoty

Chroń oczy przed promieniowaniem UV

Światło słoneczne może całkowicie zniszczyć nam wzrok, a odpowiedzialne za to zjawisko jest promieniowanie UV, które jest naturalną, lecz niewidzialną częścią światła słonecznego. Wzrok należy chronić nie tylko w pełni lata i w upalne dni, lecz także zimą, a nawet podczas pochmurnej pogody. Skutki długotrwałej ekspozycji oczu na działanie promieni UV-A oraz UV-B mogą być bardzo poważne, a w skrajnych przypadkach kończy się to całkowitą ślepotą. Okulary słoneczne, aby skutecznie chroniły nasz wzrok, muszą być starannie dobrane. Byle jakie, nieodpowiednie soczewki, mogą nam tylko jeszcze bardziej zaszkodzić niż ich całkowity brak.

Powoli zbliża się lato, a wraz z nim nadejdą upalne dni, podczas których silne i bezlitosne słońce może okazać się dla nas naprawdę uciążliwe. W takie dni chronimy skórę przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym stosując odpowiednie filtry UV. Co jednak z naszymi oczami, które także narażone są na tego typu zagrożenie? Otóż okazuje się, że o ochronę wzroku należy dbać o każdej porze roku, gdyż szkodliwe promieniowanie UV, którego źródłem jest głównie słońce, może zaszkodzić ludzkim oczom nawet zimą.

Jak zatem chronić wzrok przed ubocznymi efektami słońca? Otóż – na co sama nazwa tego produktu wskazuje - okulary przeciwsłoneczne to nie tylko modny dodatek do stroju. Ich głównym zadaniem jest ochrona naszego wzroku. Dobre soczewki chronią oczy przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym, które może nam poważnie uszkodzić wzrok, a nawet doprowadzić do całkowitej ślepoty, gdyż soczewka ludzkiego oka niestety nie ma zdolności do autoregeneracji.

Promieniowanie UV: co to takiego?

W serwisach pogodowych, a także w aplikacjach pogodowych na smartfona często pojawia się coś takiego jak „Indeks UV”. Jest to wskaźnik intensywności promieniowania UV w danym dniu.

Indeks UV

Słońce emituje promieniowanie ultrafioletowe w następujących zakresach

UV-A – 400 do 315 nm;
UV-B – 315 do 280 nm;
UV-C – 280 do 200 nm;

Promieniowanie słoneczne

Ziemska atmosfera w warstwie ozonowej neutralizuje całkowicie zakres promieniowania UV-C oraz część zakresu UV-B. W wyniku tego procesu około 97% ultrafioletu, który dociera do powierzchni Ziemi, to UV-A.

Promieniowanie UV może uszkadzać nie tylko naszą skórę, lecz także nasz wzrok!

Większość Polaków nie ma świadomości ryzyka, jakie stwarza ekspozycja na promieniowanie UV przez cały dzień, cały rok, w każdą pogodę. Większość z nas nie posiada informacji na temat dostępnych metod ochrony przed promieniowaniem UV.

Nie widzimy ultrafioletu, ponieważ ludzka soczewka blokuje większość światła o długości fali 300–400 nm. Promieniowanie UV może nam jednak wyrządzić wiele poważnych szkód. Zdaniem lekarzy długoterminowe narażanie oczu na promieniowanie UV-A może spowodować nie tylko krótkotrwałe zaburzenia widzenia, takie jak na przykład ślepota śnieżna w okresie zimowym, lecz nawet trwałe uszkodzenia oczu, jak chociażby zwyrodnienie plamki żółtej czy zaćmę (zmętnienie soczewki).

Promieniowanie UV a ludzkie oczy

Rogówka i soczewka tworzą barierę ochronną siatkówki, czyli tkanki bezpośrednio odpowiedzialnej za widzenie. W chwili absorpcji promieniowania UV dochodzi do przekazania całej tej energii siatkówce, co może prowadzić do jej poważnych uszkodzeń. Promieniowanie powyżej 290 nanometrów (UVB i UVA) jest wchłaniane przez ludzkie oczy i może powodować poważne problemy ze wzrokiem, do których należą:

zwyrodnienie plamki żółtej;
zaćma;
zapalenie spojówek i rogówki;
uszkodzenie rogówki.

Jakie chronić oczy przed promieniowaniem UV?

Odpowiednie okulary przeciwsłoneczne ochronią Twój wzrok przed negatywnymi skutkami długotrwałej ekspozycji na promieniowanie słoneczne.

W związku z negatywnym wpływem promieniowania UV na nasz wzrok, warto zaopatrzyć się w dobrej jakości okulary przeciwsłoneczne, czyli takie, które posiadają zarówno filtr UV 400 (który pochłania 100% szkodliwego promieniowania słonecznego), jak i wszelkie europejskie atesty.

Informacja o mocy filtra UV powinna widnieć na oprawie okularów lub na jednej z soczewek. Niekiedy jest ona dołączana do okularów w opisie technicznym.

Ponadto okulary przeciwsłoneczne powinny spełniać następujące normy europejskie: CE, EN 1836+A1:2009, ISO 9001:2000, EN 166:2001, 89/686/EWG.

Okulary przeciwsłoneczne Maui Jim

Uwaga! Absolutnie nie kupuj okularów bez powyższych atestów lub nie posiadających filtra UV 400. Dlaczego? Otóż przyciemnione szkła, bez odpowiedniego filtra UV, mogą doszczętnie zniszczyć Twój wzrok. W skutek przyciemnionych soczewek źrenice rozszerzają się i absorbują bardzo duże ilości światła, a przy braku odpowiedniej ochrony UV, oko może ulec poważnemu uszkodzeniu. Dlatego tak istotne jest sprawdzenie, czy soczewki rzeczywiście wyposażono w odpowiedni filtr UV.

Nigdy nie kupuj okularów przeciwsłonecznych na bazarkach, na stacjach benzynowych lub w sklepikach wielobranżowych. Pamiętaj, że za 10, a nawet za 50zł nie kupisz okularów przeciwsłonecznych, które będą w stanie zapewnić Ci odpowiednią ochronę i nie zniszczą Twojego wzroku. Na porządne okulary przeciwsłoneczne trzeba wydać przynajmniej 100 złotych. Godnymi polecenia markami okularów przeciwsłonecznych są przykładowo: Maui Jim, Ray Bay oraz Uvex. Jak to niestety bywa ze wszystkimi markowymi produktami wyższej klasy, także i w tej branży, niestety zarówno w internecie jak i na różnego rodzaju bazarkach roi się od tanich podróbek modeli tych producentów.

Nigdy nie kupuj "zabawkowych" okularów przeciwsłonecznych swoim dzieciom. Ich długotrwałe stosowanie może być przyczyną bardzo poważnych kłopotów ze wzrokiem.

W kwestii wyboru okularów oprócz filtra UV, ma także znaczenie kolor oraz stopień zabarwienia soczewek.

Kolor soczewek ma duże znaczenie

Kolor soczewek to nie tylko kwestia gustu i modnego wyglądu. Od koloru soczewek zależy sposób, w jaki świat będzie przez nie widoczny, a także komfort i zdrowie naszych oczu.

Oto w jaki sposób kolor soczewek wpływa na nasz wzrok:

szary – szare soczewki są najbardziej neutralne i nadają się do każdych warunków pogodowych;

brązowy – to jest najbardziej odpowiedni kolor soczewek dla osób o wrażliwych oczach. Ten kolor soczewek poprawia kontrast i głębie ostrości oraz sprawia, że oczy odpoczywają;

Okulary przeciwsłoneczne Maui Jim, brązowe soczwki, polaryzacja

żółty, pomarańczowy – okulary z soczewkami w tym kolorze najlepiej nadają się do nocnej jazdy samochodem, gdyż kontrast widzenia znacznie poprawia się po zmroku;

niebieski – okulary o takiej barwie soczewek najlepiej sprawdzają się w słabym oświetleniu lub przy zmiennej, niestabilnej pogodzie;

zielony – okulary z zielonymi soczewkami absolutnie nie nadają się dla kierowców, gdyż uniemożliwiają prawidłowe postrzeganie sygnalizacji świetlnej. Zielone soczewki poprawiają natomiast widzenie po zmroku.

Kategoria filtra, czyli stopień zabarwienia soczewek to także bardzo istotna kwestia

Od kategorii filtra zastosowanego w soczewkach zależeć będzie ilość przepuszczanego światła. Im wyższa kategoria filtra, tym niższa ilość przepuszczanego przez nie światła. Kategorie filtra oznacza się powszechnie symbolami cat1, cat2, cat3 oraz cat4.

Na pochmurne dni zalecany jest filtr kategorii 1 lub 2. W przypadku stałego i umiarkowanego oświetlenia oraz w przypadku prowadzenia pojazdów warto zastosować soczewki z filtrem kategorii 2 do 3. W przypadku intensywnego słońca i wyjazdów do ciepłych krajów najlepszym rozwiązaniem będzie filtr kategorii 3. Filtra kategorii 4 absolutnie nie stosuj podczas prowadzenia pojazdów, gdyż radykalnie redukuje on ilość przepuszczanego światła, zaś nadaje się on idealnie w przypadku wysokogórskich wędrówek lub uprawniania sportów takich jak żeglarstwo czy narciarstwo.

Polaryzacja

Bardzo popularne są dziś soczewki z polaryzacją. Cóż to takiego? Otóż, polaryzowanie to innymi słowy prostowanie. Soczewki polaryzacyjne prostują fale świetlne poprzez blokadę rozproszonych fali światła, w efekcie czego zbędne odblaski są blokowane, a przepuszczane jest tylko proste, spolaryzowane światło.

Soczewki z polaryzacją

W skutek polaryzacji kolory stają się żywsze, a widzenie o wiele bardziej przejrzyste. Nie widzisz drażniących Cię odbić światła, choćby o przednią szybę auta czy o błyszczącą nawierzchnię asfaltowej drogi. W sumie, świat oglądany przez soczewki z polaryzacją jest bardziej łagodny dla oczu. Będąc kierowcą czujesz się pewniej za kierownicą, bo zamiast oglądać oślepiające Cię światło i jego odbicia, skupiasz się na tym co jest istotne w trakcie jazdy. Asfalt, od którego odbija się światło słoneczne, widziany przez soczewki polaryzacyjne jest czarny, a odblaski światła stają się niewidoczne.

Powłoka antyrefleksyjna

Powłoka antyrefleksyjna zapobiega odbijaniu się światła od soczewek i od oczu. Zakłóca zatem szumy powstające w wyniku odbijania się światła i wyostrza spostrzegany obraz. Dodatkowo powłoka antyrefleksyjna chroni soczewki i zapobiega osadzaniu się na nich kurzu i kropelek wody.

Słońce groźne dla wzroku także zimą

Czy wiesz czemu promienie UV w zimę są szczególnie groźne dla wzroku? Promienie UV przenikają do oczu zarówno z góry, jak i z dołu – zwłaszcza w zimę, gdyż śnieg odbija około 80% promieni słonecznych, podczas gdy piasek na plaży jedynie 15%!
Poza tym, jeśli wybieramy się na narty, to im wyżej znajduje się stok, tym rzadsza jest tam atmosfera i tym silniejsze staje się promieniowanie UV.

A co w pochmurne dni?

Podczas pochmurnej pogody, kiedy mamy wrażenie, że słońca jest zbyt mało, również okazuje się, że szkodliwe promieniowanie UV zagraża naszym oczom. Nawet gdy siła promieni słonecznych wydaje się być znikoma, to promieniowanie UV przedostaje się przez chmury. Warto więc korzystać z okularów przeciwsłonecznych nawet wówczas, gdy słońce jest przysłonięte chmurami.

Czy tylko okulary przeciwsłoneczne?

Nie tylko dobre okulary słoneczne dają nam odpowiednią ochronę przed promieniowaniem UV. W tym celu można też stosować okulary korekcyjne lub soczewki kontaktowe z odpowiednimi filtrami UV. Wachlarz możliwości jest tutaj dość szeroki.

Soczewki kontaktowe

Wnioski

Jeśli zależy Ci na zdrowiu Twoich oczu, to koniecznie chroń je przed szkodliwym promieniowaniem UV. Pamiętaj, że jedyną skuteczną ochroną są w tym przypadku dobrej jakości okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV 400. Zalecane są również soczewki z polaryzacją i z powłoką antyrefleksyjną. Nigdy nie kupuj okularów przeciwsłonecznych gdzie popadnie, gdyż w ten sposób możesz sobie całkowicie zniszczyć wzrok. Pomimo, iż na okularach sprzedawanych na stacjach benzynowych i na bazarkach mogą widnieć różne oznaczenia i normy, to w większości przypadków nie są one do końca prawdziwe. Okulary przeciwsłoneczne należy kupować tylko i wyłącznie w specjalistycznych sklepach, a wówczas otrzymujesz produkt spełniający wszelkie normy oraz wsparcie wykwalifikowanych specjalistów, którzy pomogą Ci wybrać najbardziej odpowiedni dla Ciebie produkt.