Lewatywa

Lewatywa

W dziejach historii ludzkości zabieg lewatywy cieszył się na ogół ogromną popularnością. Praktyka ta znana była już starożytnym Egipcjanom. Dawni lekarze byli święcie przekonani, że lewatywa jest w stanie wyleczyć większą część dolegliwości zdrowotnych. Poznaj prawdziwą historię lewatywy, kuriozalne fakty, anegdoty i dowiedz się, jakie korzyści zdrowotne może przynieść fachowo wykonany zabieg lewatywy.

Lewatywa to zabieg polegający na wprowadzaniu do jelit płynów, generalnie w celach leczniczych. Lewatywa "płytka" ma miejsce gdy płyny wprowadzane są wyłącznie do okolic odbytu. Lewatywę płytką lekarz może zlecić przykładowo w przypadku trwającego co najmniej 3 dni zaparcia. Lewatywa "głęboka" polega natomiast na oczyszczaniu całego jelita grubego, do którego wprowadza się w tym celu przeważnie około 2 litrów wody za pomocą specjalnego irygatora. W zależności od rodzaju i celu zabiegu stosowanym płynem może być woda lub specjalny roztwór, np. wody z mydłem, roztwór wody mydlanej z parafiną lub inne specyfiki. Bardzo popularnym zabiegiem jest dziś hydroterapia okrężnicy, czyli tak zwana hydrokolonoterapia.

Lewatywa wczoraj, a dziś

Już w roku 1500 p.n.e. starożytni Egipcjanie stosowali specjalne techniki oczyszczania okrężnicy za pomocą lewatywy, co zostało dobrze udokumentowane w papirusie zwanym Papirusem Ebers, będącym zbiorem Egipskich receptur medycznych oraz zaleceń dotyczących zdrowia.

Lewatywa w starożytnym Egipcie

W późniejszym okresie, jak wynika z wielu starożytnych inskrypcji, nie tylko Babilończykom, ale również Asyryjczykom dobrze znane były zdrowotne praktyki oparte na stosowaniu lewatywy. Uznawany za ojca medycyny Hipokrates był wielkim zwolennikiem lewatywy. Ordynował on swoim pacjentom wlewki z wody, roztworów soli, a także oleju. Kolejnym ekspertem od kuracji bazujących na lewatywie był sam Galen, jeden z najsłynniejszych lekarzy wszech czasów, żyjący w okresie ok. 130-200 n.e.

W dawnych czasach lewatywa była wykonywana za pomocą bardzo prymitywnych, jedynych wówczas dostępnych, narzędzi. Nie było to zbyt higieniczne i mogło być przyczyną przedostawania się różnego rodzaju patogenów do organizmu człowieka. Około wieku VI n.e. w niektórych afrykańskich wioskach stosowano tykwę napełnioną wodą w celu wykonania wlewu. Nierzadko wykonywano ten zabieg przy pomocy krowiego rogu!

Lewatywa (4)

Około roku 1000 n.e. powstało pierwsze w historii specjalistyczne narzędzie służące do wykonywania doodbytniczego wlewu. Nie zostało jednak do końca ustalone kto był wynalazcą słynnego przyrządu. Jedni przypisują zasługę sławnemu Avicennie (980-1036 A.D.), inni zaś twierdzą, iż wynalazek powstał dzięki Abulcasisowi (Abu al-Qasim Khalaf ibn al-Abbas Al-Zahrawi), który żył w okresie 1013-1106 n.e., a więc dożył aż 93 lat, w okresie gdy średnia długość życia wynosiła około 30 lat. Być może medyk dożył tak sędziwego wieku właśnie dzięki lewatywie!

W roku 1480 Ludwik XI został błyskawicznie uzdrowiony z groźnego ataku apopleksji przy pomocy lewatywy, dzięki czemu stał się on wielkim zwolennikiem tej praktyki zdrowotnej. Od tamtej pory słynny król nie tylko bardzo chętnie stosował lewatywę na sobie, ale także zlecał wykonywanie wlewów swoim psom, gdy tylko przypuszczał, że istniała taka potrzeba. Był to jeden z najlepszych okresów popularności lewatywy. Lewatywę robiono nie tylko z wody, ale także z rozmaitych ziół i alkoholi. Damy dworu, bez najmniejszego krępowania się, spotykały się na wspólne zabiegi. Do kuracji używano wówczas także niektórych płynnych pokarmów.

Wielkim wielbicielem lewatywy był również król Ludwik XIV. Szacuje się, że podczas swojego panowania, został od poddany około 2000 tego rodzaju zabiegom. Znane są pewne fakty z życia króla, z których wynika iż często poddawany był on zabiegom podczas pełnienia publicznych ceremoniałów bądź funkcji na dworze królewskim lub przyjmując do siebie gości.

Lewatywa (3)

Król Ludwik XIV pamiętany jest dobrze ze swojego niezmiernego zamiłowania do lewatywy. Nie krępował się, gdy podczas zabiegu lewatywy przyjmował ważnych gości lub brał udział w oficjalnych ceremoniałach na dworze. Jeden fakt usprawiedliwia jednak dziwny zwyczaj króla: w jego czasach stosowanie lewatywy przez osoby zamożne było bardzo powszechne i całkiem normalne, ponieważ zabieg uważany był za niesamowicie korzystny dla zdrowia. Ludzie na ogól nie wstydzili się wykonywać go w obecności innych osób, a zwyczaj taki był bardzo powszechny. Udokumentowane zostało pewne historyczne zdarzenie, w trakcie którego Księżna Borgogni, podczas rozmowy z samym Ludwikiem XIV, została poddana zabiegowi lewatywy przez swoją służącą.

Lewatywa (5)

Damy dworu bardzo często wykonywały wspólne zabiegi lewatywy i nie stanowiło to dla nich jakiegokolwiek powodu do wstydu. Za czasów panowania króla Ludwika XIV wszystkie damy dworu, a w szczególności te, które najczęściej służyły królowi, miały obowiązek wykonywania codziennej lewatywy, tak aby konieczność udawania się do toalety nie zakłócała ich obowiązków. Francuska szlachta nie zadowalała się jednak zwykłą wodą. Większość szlachciców stosowało do zabiegów lewatywy specjalne roztwory wzbogacone naturalnymi aromatami. Roztwory były także często zabarwione na życzenie klienta.

Gdy tytoń dotarł z Nowego Świata do Europy, był on często stosowany przez europejskich medyków jako lekarstwo przy dolegliwościach takich jak uczucie zimna bądź senność. Prędko europejczycy zaczęli powszechnie stosować zapożyczony od północnoamerykańskich tubylców zabieg lewatywy z dymu tytoniowego.

Lewatywa z dymu tytoniowego

Zabieg ten był zalecany w przypadku rozmaitych dolegliwości zdrowotnych, a także stosowano go podczas udzielania pierwszej pomocy osobom, które o mały włos nie utonęły, aby przywrócić pacjentów do życia! Medycy tamtych czasów uważali, iż zabieg lewatywy z dymu tytoniowego może skutecznie ratować życie. W rzeczywistości, wiele konkretnych i dobrze udokumentowanych przypadków potwierdzało tą dziwną teorię. W roku 1870 Royal Humane Society przyczyniło się do powstania wzdłuż rzeki Tamizy dużej ilości punktów ratujących życie, wyposażonych między innymi w zestawy do wykonywania lewatywy z dymu tytoniowego. Zabieg lewatywy z dymu tytoniowego był również często wykonywany na pacjentach cierpiących na przepuklinę. Lewatywa z dymu tytoniowego była bardzo popularna aż do XIX wieku, lecz stopniowo ustała po roku 1811, kiedy to przytoczono naukowe dowody, iż nikotyna zawarta w tytoniu, jest dla ludzkiego organizmu bardzo szkodliwa i niebezpieczna.

Lewatywa (6)

W XIX wieku wynalezienie gumy przyczyniło się do produkcji coraz to bardziej zaawansowanych urządzeń służących do czyszczenia okrężnicy, ale pomimo tego, w tym właśnie okresie lewatywa straciła wielu zwolenników, głównie ze względu na coraz to większą dostępność środków przeczyszczających oraz innych leków pozytywnie wpływających na stan zdrowia.

W XX wieku lewatywa zyskała prawdziwe uznanie w środowisku medycznym. Napisano wiele prac medycznych na temat hydroterapii okrężnicy, której apogeum nastąpiło w latach 70' ubiegłego wieku. Po tym okresie hydroterapię okrężnicy (lewatywa głęboka) zaczęto zastępować innymi rozwiązaniami medycznymi, w zależności od dolegliwości pacjenta. W wielu przypadkach wybór terapii padał na środki przeczyszczające lub płytką lewatywę, polegającą na wprowadzaniu wody (lub innych płynów) tylko do odbytnicy.

Dziś wszelkie rodzaje lewatywy są bardzo popularne na całym świecie. W samych Stanach Zjednoczonych istnieje około 8 rodzajów oficjalnie opatentowanych urządzeń służących do hydroterapii okrężnicy. W niemal każdej europejskiej aptece można nabyć różnego rodzaju urządzenia, a także jednorazowe zestawy do lewatywy.

Lewatywa a zdrowie

W dzisiejszych czasach lewatywa stosowana jest o wiele rzadziej niż dawniej. Postęp medycyny, w większości przypadków, wyparł zabieg lewatywy, głównie skutecznymi środkami farmakologicznymi i innymi metodami terapeutycznymi.

Dziś lewatywę medyczną wykonuje się w bardzo nielicznych i konkretnych przypadkach:

  • długo utrzymujący się nieprzyjemny zapach w jamie ustnej i biały nalot na języku;
  • problemy jelitowe typu zaparcia, bądź skurcze jelit;
  • opcjonalnie przed porodem;
  • przed niektórymi badaniami diagnostycznymi jelit;
  • nieprzyjemny zapach ciała;
  • częste bóle głowy, apatia, rozdrażnienie;
  • podawanie leków drogą jelitową.

Ważne Gdy jelito grube jest bardzo zanieczyszczone, wówczas organizm ludzki zaczyna pracować w nieprawidłowy sposób, ponieważ jelito grube nie jest w stanie pełnić swoich podstawowych funkcji. Zanieczyszczone złogami kałowymi i pasożytami jelito nie może prawidłowo wchłaniać pokarmów. Wtedy generalnie zaleca się oczyszczenie jelita stosując głęboką lewatywę. Zabieg przywraca sprawność jelita, a co za tym idzie, zdrowie pacjenta wraca do normy.

Lewatywa może również służyć do podawania leków drogą jelitową. Podane w ten sposób preparaty wchłaniane są o wiele lepiej przez organizm, niż leki podawane doustnie. Podawanie leków drogą jelitową umożliwia wyeliminowanie nieprzyjemnych, a niekiedy niebezpiecznych objawów takich jak nudności, bądź wymioty, które mogą nastąpić gdy niektóre specyfiki podawane są doustnie. Pacjentowi można podać w ten sposób nawet środki znieczulające, przykładowo przed zabiegiem chirurgicznym.

Lewatywa przed porodem jest coraz częściej stosowana, lecz zabieg ten budzi pewne kontrowersje w środowisku medycznym. Według Światowej Organizacji Zdrowia, lewatywa przed porodem nie ma jakiegokolwiek medycznego uzasadnienia. Zabieg zalecany jest jednak przez wielu lekarzy, ponieważ zapobiega on mimowolnemu oddaniu stolca w trakcie porodu, co chroni noworodka przed kontaktem z groźnymi bakteriami kałowymi, a także daje kobiecie rodzącej większą swobodę psychiczną. Wiele kobiet obawia się mimowolnego oddania kału podczas porodu, przez co niepotrzebnie się dodatkowo stresuje. Należy zwrócić uwagę na dodatkowy fakt, iż na kilka dni przed porodem może wystąpić zatwardzenie. Lewatywa przed porodem to opcja wybierana przez coraz to większą ilość kobiet.