Marskość wątroby nie tylko od alkoholu. Może dotknąć każdego!

Marskość wątroby

Panujące w naszym kraju przekonanie, że marskość wątroby to stan wynikający z nadużywania alkoholu nie jest do końca prawdziwe. Nie jest również prawdą, że marskość wątroby zawsze wywołuje u pacjenta widoczne lub odczuwalne objawy. Przyczyn marskości wątroby jest sporo, a stan ten może być przez chorego zupełnie nieodczuwalny przez długie lata. Kolejnym mitem, jest nieuleczalność marskości wątroby, która w każdym przypadku miałaby prowadzić do śmierci pacjenta. Okazuje się, że można ją dość skutecznie zahamować, pod warunkiem jej rozpoznania we wczesnym stadium rozwoju.

Wątroba to największy z naszych organów wewnętrznych. Ten ważący niemalże 2 kilogramy gruczoł pełni cały szereg funkcji, dzięki którym możemy cieszyć się życiem i normalnie funkcjonować. Głównym zadaniem wątroby jest pochłanianie toksyn. Zarówno tych, które nasz organizm produkuje sam, jak i tych, które dostają się do niego z zewnątrz. Pełni ona również funkcję specjalnego magazynu, z którego w razie konieczności, nasze ciało może czerpać ważne substancje, których akurat w danej chwili potrzebuje.

Marskość wątroby

Z dużym uproszczeniem wątroba odpowiada za:

  • zamianę pokarmów na proste składniki odżywcze;
  • wytwarzanie substancji umożliwiających prawidłowe krzepnięcie krwi;
  • gromadzenie żelaza, witamin i substancji energetycznych (tłuszcze, węglowodany) i w razie potrzeby stopniowe uwalnianie ich do krwiobiegu;
  • usuwanie z organizmu lub neutralizacja toksycznych substancji (trucizny, leki, alkohol);
  • produkcja żółci, niezbędnej do prawidłowego trawienia tłuszczy.

Podsumowanie Ludzka wątroba to ważący niemalże 2 kilogramy gruczoł, który pełni cały szereg kluczowych dla naszego organizmu funkcji.

Marskość wątroby

Marskość wątroby jest stanem zaawansowanego uszkodzenia tego narządu. Marskość pojawia się w odpowiedzi na uszkodzenia wątroby. Za każdym razem, gdy ten narząd jest raniony – czy to przez wirusy, silne toksyny, czy też wskutek innych okoliczności, wówczas próbuje się on samoistnie regenerować. W efekcie tego procesu tworzą się blizny. W miarę postępu marskości, coraz to większa ilość powstałej tkanki bliznowatej poważnie utrudnia pracę wątroby.

W Polsce problem marskości wątroby pojawia się nawet u 10% populacji. To dość częsta przyczyna zgonów, szczególnie u mężczyzn, a niestety bywa też tak, że dopiero po śmierci chorego dowiadujemy się, że cierpiał on na marskość wątroby.

W stanie marskości wątroba jest zwłókniała i stwardniała. Marskość jest wynikiem zaawansowania chorób wątroby, które prowadzą do stanu zapalnego i degradacji tego narządu. W zasadzie każda z tych chorób, jeśli nie leczona lub leczona nieskutecznie, prowadzi do marskości. W miarę postępu tego stanu wątroba maleje i coraz gorzej pełni swoje funkcje, z czego jednoznacznie wynika, że nieleczona marskość wątroby z upływem czasu doprowadza do jej niewydolności, a co za tym idzie, do śmierci pacjenta.

Podsumowanie Mianem marskości wątroby określa się stan jej degradacji, wynikający z chorób i procesów związanych z autoregeneracją tego narządu. W Polsce na marskość wątroby cierpią głównie mężczyźni.

Czy marskość wątroby da się wyleczyć?

Przez wiele lat lekarze byli święcie przekonani, że marskość wątroby to stan nieuleczalny i w każdym przypadku prowadzi do niewydolności tego narządu. W świetle dzisiejszej wiedzy medycznej, po dogłębnych badaniach nad wirusowymi zapaleniami wątroby dobrze wiemy, że to nie jest do końca prawdą.

Marskość wątroby to bardzo poważny stan

Marskość można czasami cofnąć w efekcie skutecznego leczenia choroby, która ją wywołała, ale niestety nie zawsze. U pacjentów z zaawansowaną marskością wątroby wywołaną chorobą alkoholową i widocznymi gołym okiem objawami takimi jak wodobrzusze i żółtaczka, nawet całkowite zaprzestanie spożywania alkoholu nie jest w stanie zatrzymać postępu marskości. Nieco bardziej obiecujące rokowania zdarzają się w przypadkach marskości wątroby wynikającej z przyczyn innych niż alkoholizm i w mniej zaawansowanych stadiach rozwoju tej dolegliwości. W sprzyjających leczeniu okolicznościach kluczem skuteczności zahamowania degradacji wątroby jest eliminacja wirusa zapalenia wątroby typu C, zahamowanie replikacji wirusa WZW typu B, skuteczne leczenie chorób autoimmunologicznych wątroby, lub eliminacja nadwagi w przypadku niealkoholowego stłuszczeniowego zapalenia wątroby.

Podsumowanie Marskość wątroby nie jest jednoznacznie nieuleczalną dolegliwością. W niektórych przypadkach można ją skutecznie zatrzymać odpowiednim leczeniem choroby, która ją wywołała.

Objawy marskości wątroby

Marskość wątroby to stan, który bardzo często nie daje o sobie znać, dopóki wątroba nie jest poważnie zniszczona. Nawet do 40% chorych może nie mieć jakichkolwiek objawów lub mieć niejednoznaczne objawy, a rozpoznanie marskości wątroby bywa w takiej sytuacji przypadkowe lub ma miejsce dopiero po rozwinięciu się odczuwalnych powikłań tego stanu. Pacjenci tacy mogą czuć się bardzo dobrze i często marskość wątroby jest u nich diagnozowana całkowicie przypadkowo w efekcie wyników rutynowych badań. Osoby, u których zdiagnozowano ten stan na wczesnym etapie rozwoju, zazwyczaj przeżywają więcej niż 10 lat od chwili rozpoznania marskości wątroby.

Pojawiające się objawy marskości wątroby mogą obejmować:

  • uczucie przewlekłego zmęczenia;
  • nudności;
  • obrzęk dolnych kończyn;
  • utrata masy ciała;
  • skłonności do krwawień;
  • podatność na siniaki;
  • swędząca skóra;
  • żółte przebarwienia skóry i oczu (żółtaczka) ;
  • obfitość pajączków na skórze;
  • zaczerwienione dłonie;
  • zanik jąder u mężczyzn;
  • powiększenie piersi u mężczyzn;
  • gromadzenie się płynów w brzuchu (wodobrzusze) ;
  • utrata apetytu;
  • żylaki odbytu (hemoroidy);
  • insulinooporność i cukrzyca typu 2;
  • nadciśnienie wrotne – krew płynąca z jelit oraz trzustki przez żyłę wrotną wątrobową przepływa przez marską wątrobę trudniej, w wyniku czego ciśnienie w żyle rośnie;
  • zamieszanie, senność i niewyraźna mowa (encefalopatia wątrobowa).

Przyczyny marskości wątroby

Oprócz przewlekłego nadużywania alkoholu, przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby (zapalenie wątroby typu B i C) i tłuszczu gromadzącego się w wątrobie (niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby), inne możliwe przyczyny marskości tego narządu to:

  • nadmiar żelaza w organizmie (hemochromatoza);
  • zwłóknienie torbielowate;
  • autoimmunologiczne zapalenie wątroby;
  • wyniszczenie dróg żółciowych (pierwotna marskość żółciowa) ;
  • stwardnienie i bliznowacenie dróg żółciowych (pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych) ;
  • zakażenie, takie jak schistosomatoza lub kiła;
  • niektóre leki, takie jak metotreksat;
  • miedź zakumulowana w wątrobie (choroba Wilsona) ;
  • nieprawidłowo ukształtowane drogi żółciowe (atrezja żółciowa) ;
  • dziedziczne zaburzenia metabolizmu cukrów (galaktozemia lub choroba magazynująca glikogen) ;
  • genetyczne zaburzenie trawienia (zespół Alagille'a).

Jak rozpoznać?

Marskość wątroby diagnozuje się na podstawie wywiadu lekarskiego oraz wyników badań laboratoryjnych i prób wątrobowych, określających wydolność tego narządu. Jedyna metoda, która pozwala precyzyjnie określić stan zaawansowania marskości oraz jej przebieg, to biopsja wątroby (pobranie próbek tkanki) i histopatologiczne badanie pobranego materiału.