Testosteron - hormon aktywności i seksu!

Testosteron

Czym jest testosteron i jaką rolę odgrywa w organizmie zarówno mężczyzn, jak i kobiet? Dlaczego utrzymanie jego prawidłowego poziomu ma kluczowe znaczenie dla naszego zdrowia? Jakie mogą być skutki zbyt niskiego lub zbyt wysokiego stężenia tego hormonu w naszych ciałach i co można zrobić, aby utrzymać go w normie? Jaki ma na to wpływ codzienna dieta? Jeśli pragniesz poznać właściwe odpowiedzi na te i inne pytania dotyczące testosteronu, to ten artykuł jest właśnie dla Ciebie!

Testosteron to podstawowy męski steroidowy hormon płciowy z grupy androgenów. Pomimo, iż hormon ten jest popularnie określany jako męski, to również ciało kobiece go produkuje i potrzebuje. Testosteron okazuje się bowiem niezbędny do prawidłowego funkcjonowania i utrzymania dobrego stanu zdrowia zarówno dla osobników płci żeńskiej, jak i męskiej. Hormon ten produkowany jest w ciele ludzkim głównie przez komórki jąder, ale także - w mniejszych ilościach - przez korę nadnerczy, jajniki i łożysko.

Testosteron

U mężczyzn poziom testosteronu wpływa bezpośrednio na popęd seksualny, natomiast u kobiet relacja ta jest o wiele bardziej złożona.

Do czego jest nam potrzebny testosteron

Testosteron bierze udział w licznych procesach związanych z rozwojem i funkcjonowaniem ciała. U mężczyzn testosteron umożliwia proces powstawania i dojrzewania plemników, który odbywa się w jądrach. Hormon ten odpowiedzialny jest także za kształtowanie cech płciowych ludzkiego ciała, takich jak owłosienie, głos, budowa ciała, zarost twarzy. Testosteron, pobudzając syntezę białek, która umożliwia wzrost masy mięśniowej, cechuje się także niewielkim efektem anabolicznym i dlatego jest on tak ważny dla sportowców i osób intensywnie ćwiczących. Hormon ten może w pewnych okolicznościach wpływać pozytywnie na libido. Testosteron ma również - niekoniecznie pozytywny - wpływ na stężenie cholesterolu we krwi i na ciśnienie tętnicze. Na szczęście, w większości przypadków da się to zrównoważyć odpowiednią dietą i ćwiczeniami fizycznymi.

Testosteron odgrywa niemałą rolę w prawidłowym funkcjonowaniu ludzkiego ciała, nie tylko ułatwiając spalanie nadmiaru tłuszczu i wzmagając przyrost masy mięśniowej, ale także pełniąc w organizmie ludzkim całą gamę różnorodnych funkcji, mających bezpośredni wpływ na ogólny stan zdrowia i dobre samopoczucie.

Także u kobiet testosteron pełni ważne funkcje

Niestety panujące dziś przekonanie, iż właściwy poziom testosteronu to wyłącznie sprawa męska, jest zupełnie błędne! Wyjaśnić należy w tej kwestii, iż prawidłowe poziomy testosteronu zależą, między innymi, od wieku i płci, lecz nie znajdujący się w zakresie normy poziom tego hormonu, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet, może przyczynić się do powstawania wielu, niekiedy groźnych, dolegliwości zdrowotnych. Prawidłowy poziom testosteronu, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, pozwala nie tylko zachować dobry nastrój i wysokie libido, ale także pozytywnie wpływa na funkcje poznawcze, stan zdrowia układu kostnego, wytrzymałość fizyczną i psychiczną oraz ogólną odporność.

Testosteron (2)

Pomimo, iż testosteron to także sprawa kobiet i jego utrzymanie na względnie wysokim, lecz prawidłowym poziomie powinno być ważne, szczególnie dla pań uprawiających sport, to niestety wiele niewiast trzyma się z daleka od myśli o testosteronie, ze względu na obawy o wystąpienie w ich ciele cech męskich, czyli o tak zwaną maskulinizację ciała. Nic bardziej błędnego. Maskulinizacja ciała kobiecego może wystąpić tylko w przypadku zewnętrznej suplementacji testosteronu, bądź leków o podobnym działaniu lub w przebiegu poważnych chorób. Maskulinizacja ciała kobiecego może cechować się takimi objawami jak: zanikanie sutków, przerost łechtaczki, męski wygląd ciała, męskie owłosienie twarzy, bardzo silny rozwój mięśni szkieletowych. Panie, które w naturalny sposób starają się podnieść poziom testosteronu nie powinny bać się niepożądanych konsekwencji związanych z maskulinizacją, gdyż w ten sposób nigdy one nie wystąpią.

Testosteron a płeć

Prawidłowe poziomy testosteronu, w zależności od wieku, są generalnie o wiele wyższe u mężczyzn niż u kobiet. Prawidłowy poziom tego hormonu dla dorosłego mężczyzny waha się pomiędzy 280 a 1100 ng/dL, podczas gdy dla dorosłej kobiety prawidłowy poziom testosteronu powinien mieścić się pomiędzy 15 a 70 nd/dL.

Testosteron a wiek

Poziomy testosteronu naturalnie wahają się w zależności od wieku człowieka. Maksymalne poziomu tego hormonu, dla danej płci, występują u młodych dorosłych osobników. Naturalne wahanie poziomu testosteronu u człowieka, związane z wiekiem, nie powinno być przyczyną groźnych dolegliwości zdrowotnych. U mężczyzny, który przekroczył 30 rok życia, za normalne uznaje się roczne obniżenie poziomu testosteronu o 1%. Stopniowy spadek poziomu testosteronu u mężczyzn wiąże się z andropauzą, czyli męską menopauzą.

Testosteron (4)

U kobiet zaburzenia gospodarki hormonalnej pod kątem wieku i poziomu testosteronu wyglądają nieco inaczej, bowiem w początkowym okresie menopauzy generalnie następuje zmniejszenie produkcji estrogenu, co narusza równowagę pomiędzy hormonami żeńskimi, a męskimi. Wówczas poziom hormonów męskich, w porównaniu z hormonami żeńskimi, okazuje się stosunkowo wysoki. Pomimo, iż produkcja estrogenu z czasem całkowicie zatrzymuje się, to męski hormon jest nadal produkowany, choć jego poziom powoli się zmniejsza. Warto dodać, iż testosteron odgrywa u kobiet bardzo ważną rolę także w produkcji estrogenu.

Niski poziom testosteronu u mężczyzn

Niski, nieprawidłowy poziom testosteronu u dorosłych mężczyzn może powodować, między innymi, następujące objawy:

  • niepłodność;
  • niechęć do seksu;
  • zaburzenia erekcji;
  • brak owłosienia twarzy;
  • przyrost piersi.

Do objawów związanych z niskim, lecz prawidłowym poziomem testosteronu, związanym z wiekiem, zaliczamy u mężczyzn, między innymi, następujące objawy:

  • problemy z koncentracją;
  • przewlekłe przemęczenie;
  • bezsenność;
  • niechęć do uprawniania seksu.

Niski poziom testosteronu u kobiet

Do objawów związanych z niskim poziomem testosteronu u kobiet zaliczamy, między innymi:

  • przewlekłe przemęczenie;
  • spadek nastroju;
  • pogorszenie funkcji poznawczych;
  • zmniejszenie libido;
  • mniejsza wytrzymałość fizyczna;
  • zmniejszona odporność na ból;
  • stany depresyjne.

Jak bezpiecznie osiągnąć i utrzymać stosunkowo wysoki poziom testosteronu

Testosteron mobilizuje do działania, poprawia nastrój, zachęca do seksu. Można śmiało stwierdzić, iż jest to hormon aktywności i seksu. Po przekonaniu się jak ważne jest utrzymanie wysokiego poziomu tego hormonu, zobaczmy, w jaki sposób możemy ten cel zrealizować w naturalny i nie szkodliwy dla nas sposób. Na całe szczęście istnieje wiele naturalnych metod pozwalających osiągnąć i utrzymać prawidłowy, stosunkowo wysoki poziomu testosteronu.

Dieta bogata w tłuszcze jednonienasycone i wielonienasycone

Najnowsze badania naukowe potwierdzają związek pomiędzy niskim poziomem cholesterolu typu HDL, a jednocześnie niskim poziomem testosteronu. Jeśli zależy nam na prawidłowym i względnie wysokim poziomie testosteronu, nie powinniśmy unikać spożywania niektórych rodzajów tłuszczów. Jak wynika w przeprowadzonych w tym kierunku badań naukowych, które rozwiewają wszelkie wątpliwości i których wyniki zostały opublikowane w „Journal of Applied Physiology”, regularne spożywanie względnie dużych ilości tłuszczów jednonienasyconych i nasyconych może mieć istotny wpływ na zwiększenie produkcji testosteronu. W jakich produktach można znaleźć tego typu tłuszcze? Otóż tłuszcze jednonienasycone znajdują się w znaczących ilościach w następujących pokarmach:

  • oliwki;
  • olej rzepakowy;
  • orzechy (pistacjowe, migdały, laskowe);
  • orzeszki ziemne;
  • awokado;
  • oleje wykonane z powyższych produktów.

Testosteron

Tłuszcze nasycone można znaleźć - między innymi - w następujących produktach:

  • mięso;
  • wyroby mleczne;
  • ciasta i makarony;
  • orzechy kokosowe;
  • twarde margaryny i tłuszcze do pieczenia.

Codzienna dieta powinna być urozmaicona i nie może się ona składać jedynie z wyżej wymienionych produktów. Jednak, jeśli naszym celem jest osiągnięcie i utrzymanie względnie wysokiego poziomu testosteronu, to spożywanie tego typu pokarmów warto jak najbardziej mieć na uwadze, zachowując również świadomość o innych ważnych czynnikach, takich jak regularny wysiłek fizyczny, którego częstotliwość i intensywność należy dopasować do ilości spożywanych tłuszczy. Warto tutaj jednocześnie zaznaczyć, że nie wszystkie tłuszcze są dla nas zdrowe. Do najzdrowszych dla człowieka należą już wcześniej wymienione rodzaje tłuszczów oraz tłuszcze wielonienasycone typu omega 3 i omega 6, natomiast jednoznacznie warto ograniczyć spożywanie kwasów tłuszczowych typu trans, które w nadmiarze okazują się być dla nas bardzo szkodliwe.

Cynk

Cynk odgrywa kluczową rolę w produkcji testosteronu przez ludzki organizm. Z badań przeprowadzonych przez naukowców z Wayne State University – Indiana wynika, że u starszych mężczyzn, u których wcześniej odnotowano niskie stężenie cynku w organizmie, po 6 miesięcznej suplementacji tego pierwiastka stwierdzono średni wzrost poziomu testosteronu rzędu aż 93%! Z badań naukowych wynika więc, że relacja pomiędzy poziomem cynku, a testosteronu jest naprawdę znacząca.

Kwas asparaginowy

Kwas asparaginowy jest aminokwasem endogennym, co oznacza, że produkowany jest on autonomicznie przez ludzki organizm wedle zapotrzebowania. Badania naukowe potwierdzają, iż aminokwas ten odgrywa znaczącą rolę w produkcji testosteronu u człowieka. Z przeprowadzonych w tym kierunku obserwacji naukowych wynika, iż zewnętrzna suplementacja kwasu asparaginowego może podnieść poziom testosteronu u człowieka aż o 43%.

Witamina D

W organizmie człowieka witaminy z grupy D (głównie D2 i D3) spełniają funkcję pro-hormonów i mają kluczowe znaczenie w odniesieniu do prawidłowego poziomu testosteronu.

Człowiek jest w stanie wchłaniać Witaminę D z pokarmów i poprzez biofotosyntezę w skórze, wskutek jej ekspozycji na działanie promieni słonecznych. W Polsce, jak powszechnie wiadomo, występuje pewien niedobór promieni słonecznych. Jeśli natomiast chodzi o żywność, to najwięcej witaminy D zawiera mięso niektórych ryb (łosoś, dorsz, tuńczyk, śledź, makrela, sardynki, węgorz), których niestety w naszym kraju spożywa się mało. Niestety więc, o czym się ostatnio zrobiło bardzo głośno, Polska należy do grupy krajów, w których większa cześć populacji cierpi na deficyt Witaminy D, co może prowadzić do niemałych powikłań zdrowotnych. Jeśli zależy nam na utrzymaniu względnie wysokiego poziomu testosteronu, to należałoby zadbać o właściwy poziom witaminy D w organizmie, stosując odpowiednią dietę i regularnie eksponując skórę na działanie promieni słonecznych, bądź suplementując tę witaminę zgodnie z zaleceniami medyka. Poziom witaminy D w organizmie można sprawdzić poddając się odpowiedniemu badaniu krwi. Koszt takiego badania, na dzień dzisiejszy, to około 80 zł, przy czym nie jest ono refundowane, pomimo problemu społecznego, jaki stanowi deficyt tej witaminy u około 90% polskiej populacji.

Sen

Powszechnie wiadomo, że bezsenność może być przyczyną niemałej liczby dolegliwości zdrowotnych. Najnowsze obserwacje naukowe potwierdzają, iż sen odgrywa u człowieka bardzo ważną rolę w produkcji testosteronu. Niewystarczająca ilość snu, bezsenność lub zła jakość snu, mogą w znacznym stopniu zaburzyć normalną produkcję testosteronu w organizmie ludzkim, zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Naukowcy z University of Chicago przeprowadzili specyficzne badania w tym kierunku, z których wynika, iż optymalna ilość snu dla zdrowych, dorosłych mężczyzn to od 7 do 8 godzin dobrego, niezakłócanego spania.

Specyficzne pokarmy i zioła

Z pokarmów, które w naturalny sposób zwiększają produkcję testosteronu warto wymienić pestki dyni, awokado, czosnek, winogrona, banany, grzyby, czarna fasola, jagody Acerola, a nawet kapusta włoska.
Także niektóre zioła mogą mieć bardzo pozytywny wpływ na produkcję testosteronu u człowieka. Herbata Matcha to niesamowicie bogaty w antyoksydanty trunek, który jest w stanie zwalczać potencjalne szkody, jakie wolne rodniki mogą wyrządzić w naszych ciałach. Wolne rodniki atakują nas nieustannie, zaburzając naturalne procesy zachodzące w naszych ciałach, w tym także produkcję testosteronu. Wolne rodniki mogą zaatakować narządy, w których wytwarzany jest testosteron, spowalniając tym samym jego produkcję. Dwie filiżanki herbaty Matcha dziennie szybko silnie wspomagają walkę z wolnymi rodnikami.

Choć najnowsze badania naukowe definitywnie tego nie potwierdzają, ostatnio bardzo popularny Buzdyganek Naziemny (Tribulus Terrestris), któy obficie dodawany jest do suplementów pozytywnie wpływających na potencję u panów, jest rzekomo silnym dopalaczem produkcji testosteronu. Badania naukowe przeprowadzone na zwierzętach potwierdzają natomiast silnie działanie tego zioła jako afrodyzjaku i środka wspomagającego erekcję.

Ćwiczenia fizyczne

Regularne ćwiczenia fizyczne mogą być pomocne w osiągnięciu względnie wysokiego poziomu testosteronu. Jednak warto zadbać o to, aby treningi nie były za bardzo wyczerpujące, ponieważ zbyt długi i intensywny trening może przyczyniać się do zwiększenia produkcji kortyzolu, a co za tym idzie, zmniejszenia produkcji testosteronu. Zatem jak ćwiczyć? Mając na celu utrzymanie, bądź osiągnięcie wysokiego poziomu testosteronu, należy ćwiczyć tak, abyśmy po ćwiczeniach czuli się zrelaksowani, a nie wyczerpani. Ważne jest również, aby podczas treningu nie robić za długich przerw pomiędzy poszczególnymi ćwiczeniami, czyli najlepiej minuta zamiast klasycznych 2-3 minut. Warto wiedzieć, iż produkcja testosteronu w ludzkim ciele jest najbardziej pobudzana poprzez intensywne ćwiczenia angażujące nogi.

Suplementacja?

Powszechnie wiadomo, iż stosunkowo wysoki poziom testosteronu, wraz z innymi sprzyjającymi okolicznościami, może znacznie wpłynąć na poprawę sprawności i wytrzymałości fizycznej zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Naturalnie wytwarzany przez ludzki organizm testosteron zsyntetyzowano w roku 1935, co pozwoliło na stosowanie opartego na tym hormonie sportowego dopingu przez wiele dekad. Sportowcy faszerowani syntetycznymi pochodnymi testosteronu pobijali wszelkie rekordy. W tamtych czasach było to całkiem legalne. W roku 1969 stosowanie środków anabolicznych opartych na testosteronie zostało oficjalnie zakazane przez większość federacji sportowych. I całe szczęście, że tak się stało!

Testosteron (3)

Czy zewnętrzna suplementacja testosteronu jest bezpieczna? Absolutnie nie! Sportowcy stosujący egzogenny testosteron mogą mieć niemałe kłopoty, nie tylko z samą kondycją fizyczną, ale także poważne problemy zdrowotne. W trakcie trwania tak zwanego cyklu, czyli wówczas gdy testosteron jest dostarczany regularnie z zewnątrz, pozornie nic złego się z organizmem nie dzieje. Wręcz przeciwnie: następuje poprawa kondycji, szybki wzrost masy mięśniowej itp. Niestety, pozory często mylą i to bardzo. Gdy testosteron dostarczany jest z zewnątrz, organizm przestaje produkować własny testosteron, bo uznaje, że ma go w nadmiarze. Dodatkowo, ponieważ testosteronu jest raptem za dużo, następuje gwałtowny wzrost poziomu estrogenu! Po przerwaniu cyklu dostawy zewnętrznego testosteronu rozpoczynają się poważne problemy ze zdrowiem. Jeśli naturalna produkcja testosteronu nie zostanie w szybkim tempie wznowiona szkodliwymi środkami farmakologicznymi, następuje szybka utrata masy mięśniowej, ale nie tylko. Warto w to się bawić? Jeśli ktoś ma ochotę całkowicie zniszczyć własne zdrowie, to na pewno warto.

Bibliografia:

Everyday Health - What is Low Testosterone;
Everyday Health - Low Testosterone in Women;
Alex Savva - 7 Smart Ways To Boost Your Testosterone;
Healthline - Testosterone Levels by Age;
Instytut żywności i żywienia – Tłuszcze w pożywieniu;
Wingman Magazine - 13 Best Natural Testosterone Boosters – Herbs And Foods That Increase Testosterone;
Potreningu pl - Testosteron - Król Dopingu;
Doping wydolnościowy - Wikipedia