Wątroba wykonuje około 500 różnych zadań - Zdaniem nauki, te zioła ułatwiają jej regenerację!

Nasza wątroba pracuje nieustannie, dokładając wszelkich starań abyśmy mogli cieszyć się optymalnym samopoczuciem. W ciągu zaledwie minuty ludzka wątroba filtruje aż jeden litr krwi, oczyszczając ją ze zbędnych metabolitów, w tym nadmiaru cholesterolu, hormonów, czy zażywanych leków. W rzeczywistości, wątrobę można by porównać do fabryki pracującej bez przerwy 24 godziny na dobę.

Nasza wątroba pracuje nieustannie, dokładając wszelkich starań abyśmy mogli cieszyć się optymalnym samopoczuciem. W ciągu zaledwie minuty ludzka wątroba filtruje aż jeden litr krwi, oczyszczając ją ze zbędnych metabolitów, w tym nadmiaru cholesterolu, hormonów, czy zażywanych leków. W rzeczywistości, wątrobę można by porównać do fabryki pracującej bez przerwy 24 godziny na dobę. Narząd ten odpowiada za niemalże 500 różnych funkcji.

Wątroba nie tylko neutralizuje i metabolizuje toksyny, ale pełni kilka innych dość pracochłonnych zadań, takich jak przetwarzanie zużytych czerwonych krwinek, synteza białek i wytwarzanie energii dla organizmu poprzez zdolność przekształcania węglowodanów w glukozę i tłuszcze. Ważną funkcją wątroby jest także wytwarzanie heparyny, czyli składnika zapobiegającego krzepnięciu krwi.

Zioła i przyprawy na wątrobę

Oprócz wymienionych wyżej zadań, jakimi nieustannie obarczana jest wątroba, narząd ten wspiera nasz organizm w walce z patogenami, takimi jak bakterie, wirusy, grzyby i pasożyty. Siateczkowa struktura komórek wątrobowych umożliwia filtrację zagrażających zdrowiu drobnoustrojów, które w makrofagach wątrobowych ulegają zniszczeniu.

Co najbardziej obciąża wątrobę?

O tym, że nadużywanie alkoholu negatywnie wpływa na wątrobę, wiedzą dziś zapewne wszyscy. Mniej wiadome jest niestety to, że wątrobę obciążają także inne, mniej oczywiste czynniki, takie jak:

  • palenie papierosów;
  • dieta bogata w niezdrowe tłuszcze;
  • konserwanty i inne dodatki w żywności;
  • niektóre leki, takie jak środki przeciwbólowe;
  • czynniki środowiskowe – w tym zanieczyszczone powietrze.

Wątroba potrafi się regenerować!

Unikatową cechą wątroby jest jej olbrzymia rezerwa czynnościowa, co oznacza, że nawet niewielki fragment w pełni sprawnego narządu, jest w stanie zadbać o równowagę metaboliczną organizmu. Co jeszcze bardziej charakterystyczne dla największego gruczołu ludzkiego ciała, póki nie jest całkowicie zniszczona, wątroba potrafi się sama regenerować, pod warunkiem, że damy jej na to szansę – czyli, nie będziemy jej zbytnio obciążać, zarówno używkami, nieodpowiednią dietą, jak i innymi drażniącymi ją czynnikami. Możliwe jest to dzięki obecności komórek macierzystych w wątrobie, z których to mogą powstawać hepatocyty (komórki wątroby). Jednak, proces ten jest bardzo powolny i powinien być wspierany zarówno przestrzeganiem zasad żywieniowych, jak i dodatkowymi środkami.

Dlaczego wątrobę powinno się na co dzień wspierać?

Ponieważ wątroba może przez długi czas chorować zupełnie asymptomatycznie, o jej schorzeniach przeważnie dowiadujemy się, gdy są już w zaawansowanym stadium rozwoju. Ból wątroby, a raczej otaczających ją tkanek, daje się we znaki dopiero wówczas, gdy narząd ten jest znacznie powiększony. Na wczesnym etapie rozwoju, niektóre choroby wątroby przyczyniają się do objawów, takich jak przykładowo zmiany skórne oraz zmiany w obrębie paznokci i owłosienia.

W trosce o zdrowie wątroby, obecnie coraz częściej brane są pod uwagę występujące w przyrodzie związki chemiczne, takie jak te, które wchodzą w skład niektórych roślin. Wracając do naturalnych metod leczniczych, z jakich ludzkość korzystała przez wieki i znajdując potwierdzenie ich skuteczności w nauce, chcemy wzmacniać i regenerować nasz organizm bez narażania się na efekty uboczne przyjmowania pewnych leków. Choć w niektórych schorzeniach wątroby leczenie farmakologiczne jest niezbędnym elementem terapii, profilaktyczne wspieranie tego narządu, w sposób naturalny, może ograniczyć ryzyko ich rozwoju.

Jak naturalnie regenerować wątrobę?

Jak wspomniano wcześniej, wątroba może być nadmiernie obciążana nie tylko używkami, ale także różnego rodzaju lekami i zanieczyszczeniami obecnymi w środowisku naturalnym. Z tego powodu, nawet jeśli dbamy o zdrowie, nie nadużywamy alkoholu i nie palimy tytoniu, nie oznacza to, że nasza wątroba ma się świetnie. Narząd ten nieustannie oczyszcza krew z różnego rodzaju trucizn, takich jak przykładowo tych, które wdychamy wraz z miejskim powietrzem i które w ten sposób przez płuca dostają się do krwiobiegu. Z tego powodu, wątrobę powinno się systematycznie wspierać w jej ciężkiej pracy.

Jak wspierać wątrobę w naturalny sposób? Które zioła, czy też przyprawy mogą chronić wątrobę przed uszkodzeniem?

Sylimaryna

Sylimaryna jest kompleksem związków pochodzenia roślinnego najpowszechniej stosowanym do leczenia chorób wątroby. Ostropest plamisty, z którego sylimaryna jest pozyskiwana, to najlepiej zbadana roślina pod kątem wspomagania funkcji wątroby. Nawet przyjmowana w dużych dawkach, sylimaryna nie wiąże się z niepożądanymi skutkami ubocznymi.

Ostropest plamisty - Kwiatostan
Ostropest plamisty - kwiatostan - Autorstwa fir0002flagstaffotos [at] gmail.comCanon 20D + Tamron 28-75mm f/2.8 - Praca własna, GFDL 1.2

Jak sylimaryna wpływa na pracę wątroby? Otóż, niektóre badania dowodzą, iż regularne przyjmowanie sylimaryny może ograniczać postęp choroby wątroby, przedłużać życie u osób z alkoholową marskością tego narządu i ogólnie poprawiać jego jakość u osób z chorobami wątroby (źródło 1).

Herbata rooibos

Badania dowodzą, że herbata rooibos, która charakteryzuje się silnymi właściwościami przeciwutleniającymi, przeciwzapalnymi, przeciwcukrzycowymi, immunomodulującymi, chemoprewencyjnymi oraz kardioprotekcyjnymi (źródło 2), wspomaga regenerację wątroby i ogranicza zwłóknienie tego narządu po urazach chemicznych. Na podstawie badań przeprowadzonych z udziałem zwierząt, naukowcy przekonują, iż zioło to może być stosowane nie tylko w profilaktyce, ale również jako środek wspomagający leczenie farmakologiczne chorób wątroby.

Warto zaznaczyć, że pomimo, iż herbata rooibos dobroczynnie wpływa na wątrobę, należy zachować dużą ostrożność w jej stosowaniu w przypadku jednoczesnego przyjmowania leków hipoglikemizujących, takich jak sulfonylomoczniki, a także leków hipolipemizujących, w tym atorwastatyny, gdyż istnieje duże ryzyko wystąpienia niepożądanych interakcji między stosowaną w większych ilościach herbatą rooibos, a wspomnianymi środkami leczniczymi (źródło 2).

Kurkumina

Zawarta w kurkumie substancja o nazwie kurkumina, cechuje się działaniem żółciotwórczym, przeciwzapalnym, rozkurczowym i bakteriobójczym. Stymuluje wątrobę do zwiększonego wytwarzania żółci, jednocześnie ułatwiając jej przepływ w przewodach żółciowych. Badania dowodzą, iż odpowiednia dawka kurkumy może zwiększyć produkcję żółci nawet 100-krotnie.

W celu uzyskania jeszcze lepszych efektów ochronnych i terapeutycznych, kurkumę powinno się przyjmować wraz z piperyną – składnik występujący w czarnym pieprzu. Pozwala on obejść tzw. efekt pierwszego przejścia w wątrobie oraz poprawia biodostępność i wchłanianie kurkuminy.

U pacjentów z łagodnie podwyższonymi stężeniami transaminaz, badania wykazały statystycznie istotny spadek zarówno poziomów ALT, jak i AST w efekcie przyjmowania kurkuminy przez 12 tygodni (źródło 3).

Glicyryzyna

Glicyryzyna to glikozyd roślinny pozyskiwany z korzenia lukrecji. Badacze dowiedli, iż wywiera on hamujący wpływ na apoptozę hepatocytów i zwłóknienie wątroby.

Glycyrrhiza lepidota
Glycyrrhiza lepidota - Autorstwa Dcrjsr - Praca własna, CC BY 4.0

Właściwości glicyryzyny mogą być skutecznie wykorzystywane w leczeniu niektórych chorób wątroby (źródło 4). Należy jednak zaznaczyć, iż sam korzeń lukrecji nie powinien być przyjmowany przez osoby cierpiące na choroby układu krążenia, choroby wątroby z zastojem żółci, bądź stłuszczenie wątroby.

Żeń-szeń

Stosowany od tysięcy lat w tradycyjnej medycynie chińskiej, żeń-szeń odgrywa korzystną rolę w regulacji pracy wątroby i leczeniu zaburzeń o ostrej/przewlekłej hepatotoksyczności - zapalenia wątroby, zwłóknienia/marskości wątroby, hepatektomii, transplantacji wątroby, a nawet niewydolności wątroby - co potwierdzają liczne badania naukowe (źródło 5).

Przyjmowanie wyciągu z korzenia żeń-szenia może poprawić pracę wątroby oraz zmniejszyć uczucie zmęczenia, jak również stany zapalne u osób z chorobami i dysfunkcją tego narządu (źródło 6).

Jedno z badań wykazało, że pacjenci z podwyższonym poziomem aminotransferazy alaninowej (ALT), którzy przyjmowali 3 gramy ekstraktu z żeń-szenia dziennie przez 12 tygodni, doświadczyli znacznego obniżenia wartości wspomnianego wskaźnika w porównaniu z grupą placebo (źródło 7).

Bibliografia:

1 - US National Library of Medicine - Hepatoprotective and Antiviral Functions of Silymarin Components in HCV Infection;

2 - mp.pl - Czy warto pić regularnie herbatę rooibos?

3 - Archives of Medical Science - The role of curcumin in liver diseases;

4 - Science Direct - Glycyrrhizin;

5 - Research Gate - Pharmacological Effects of Ginseng on Liver Functions and Diseases: A Minireview;

6 - Journal of Ginseng Research - Therapeutic Effects of Korean Red Ginseng Extract in Egyptian Patients with Chronic Liver Diseases;

7 - US National Library of Medicine - A 12-week, randomized, double-blind study to evaluate the efficacy and safety of liver function after using fermented ginseng powder.