Co przysługuje honorowym dawcom krwi? Imponująca lista przywilejów!

W ciele dorosłego człowieka krąży przeważnie od 4 do 6 litrów krwi. Gdy w wyniku nagłych lub przewlekłych problemów zdrowotnych, ubywa jej zbyt duża ilość, życie jest zagrożone. W takich przypadkach konieczna jest transfuzja krwi.

Powszechnie wiadomo, że krew może ratować życie. Ludzka krew jest przetaczana przy niektórych operacjach, porodach i w wielu innych sytuacjach, w których tylko w ten sposób można przywrócić pacjentom zdrowie.

Honorowy dawca krwi - Lista przywilejów

Stany magazynowe krwi wyczerpują się w mgnieniu oka i trzeba je regularnie uzupełniać, aby zapewnić natychmiastową dostępność każdego jej rodzaju. Poza bardzo wyjątkowymi sytuacjami, jedynym źródłem takiej krwi są bezinteresowni, honorowi dawcy.

Honorowe oddawanie krwi to zarówno wspaniała idea, jak i niezastępowalna metoda leczenia, która w Polsce oparta jest na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi.

Honorowy dawca krwi pomaga bezpośrednio ratować życie drugiego człowieka, lub ułatwia jego powrót do zdrowia. Oddając bezinteresownie krew, wspiera lekarzy w ich codziennej walce o życie i zdrowie pacjentów.

Bezinteresowne, honorowe krwiodawstwo, powszechnie uchodzi za bardzo szlachetny gest. Choć ludzie o dobrym sercu decydują się oddawać krew tylko po to, by pomagać innym, w rzeczywistości przysługuje im długa lista przywilejów. Większość osób przekonana jest, iż w zamian za oddanie krwi otrzymuje się jedynie czekoladę i dzień wolny od pracy. Okazuje się jednak, iż sprawa wygląda zupełnie inaczej. Przede wszystkim, honorowy dawca krwi ma satysfakcję z tego, że może ratować życie innych osób - bo to jest przecież najważniejszym celem jego niesamowitego gestu! Co jednak ciekawe, bycie krwiodawcą przynosi też pewne korzyści materialne, które rosną wraz z ilością oddawanej krwi.

Powstawanie krwi

Ludzki organizm nieustannie tworzy nowe elementy krwi, które zastępują jej stare składniki. Każdego dnia powstają miliony nowych krwinek czerwonych, białych i płytek krwi. Elementy morfotyczne krwi produkowane są głównie w szpiku kostnym, a dodatkowo w śledzionie, węzłach chłonnych i układzie siateczkowo-śródbłonkowym. Hemopoeza, czyli mechanizm powstawania nowych elementów krwi, obejmuje erytropoezę (wytwarzanie krwinek czerwonych), leukopoezę (wytwarzanie krwinek białych) oraz trombopoezę (wytwarzanie płytek krwi).

Korzyści dla Honorowych Dawców Krwi

Osobom oddającym krew przysługuje (źródło 1) długa lista przywilejów.

Tuż po oddaniu krwi lub jej składników, przysługuje posiłek regeneracyjny o wartości kalorycznej 4500 kcal (tj.: 8 czekolad, 1 wafelek, 1 sok).

Krwiodawca może otrzymać bezpłatne wyniki badań laboratoryjnych oddanej krwi, jeśli wcześniej poinformuje o tym personel punktu poboru krwi.

Jednostka publicznej służby krwi ponosi koszty udania się krwiodawcy do najbliższego punktu poboru krwi. Zwrot odbywa się na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju.

Osobie oddającej krew przysługuje zwolnienie z pracy w dniu jej poboru. Zwolnienie z pracy należy się także na czas okresowego badania lekarskiego, jakim regularnie poddawani są dawcy krwi. Dodatkowo, dawcy przysługuje zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy.

Każdy honorowy dawca, który odda krew przynajmniej kilka razy, w krótkim czasie, całkowicie bezpłatnie, lub za niewielką opłatą, otrzymuje kartę identyfikacyjną grupy krwi.

Karta z grupą krwi
KrewKarta - Identyfikacyjna karta grupy krwi, pot. krewkarta – dokument pozwalający ustalić ratownikom medycznym grupę krwi ofiar wypadków oraz pracownikom systemu opieki zdrowotnej w Polsce, dla których ta informacja jest niezbędna - źródło

Dawcom krwi przysługuje ulga podatkowa z tytułu darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa. Przy rozliczaniu corocznej deklaracji PIT, każdy krwiodawca ma możliwość odliczenia od swojego przychodu określoną kwotę, której wysokość jest zależna od ilości oddanej krwi. Kwota tej ulgi wyznaczana jest mnożąc ilość litrów oddanej krwi (bądź osocza) przez obowiązujący ekwiwalent pieniężny, który na chwilę obecną wynosi 130 zł. Co jednak istotne, odliczenie z tego tytułu nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 6 proc. dochodu (w przypadku ryczałtu 6 proc. przychodu), wykazanego w deklaracji.

W przypadku stanu zagrożenia epidemicznego, lub stanu epidemii, krwiodawcom przysługuje 33-procentowa ulga w kosztach biletów krajowych środków komunikacji.

Oprócz wymienionych wyżej korzyści, krwiodawcom przysługują różnego rodzaju zniżki od partnerów RCKiK (Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa) na terenie całego kraju.

Honorowe oddawanie krwi
Mł. asp. Paweł Piątkiewicz z Komisariatu Policji w Kamieńcu Ząbkowickim otrzymał państwowe odznaczenie „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” fot.: KPP Ząbkowice Śląskie źródło

Korzyści dla Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi

Osobom posiadającym tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi przysługuje jeszcze więcej przywilejów, niż te, które wymienione zostały powyżej.

Czym różni się Honorowy Dawca Krwi od „zwykłego” dawcy? Otóż, tytuł ten uzyskuje się po oddaniu co najmniej 5 litrów krwi w przypadku kobiet oraz 6 litrów krwi w przypadku mężczyzn, bądź ilości innych składników krwi odpowiadających tym objętościom.

Posiadacze tytułu ZHDK mają możliwość kupowania niektórych leków ze zniżkami. Jakie to są aktualnie leki i jak kształtują się wspomniane zniżki, można sprawdzić tutaj (źródło 2).

Osobom z tytułem ZHDK przysługują zniżki na bilety w środkach publicznego transportu miejskiego. Choć mogą występować tutaj pewne różnice pomiędzy poszczególnymi miastami, w licznych przypadkach wspomniana ulga wynosi nawet 100 procent!

Posiadając tytuł ZHDC otrzymujemy przywilej korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach.

Dodatkowo, zasłużeni dawcy krwi mogą korzystać ze zniżek i ulg w schroniskach, hotelach, sklepach i punktach usługowych zrzeszonych wokół inicjatywy „Dawcom w Darze”.

Kto może zostać honorowym dawcą krwi?

Honorowymi dawcami krwi mogą zostać osoby w wieku od 18 do 65 lat, które cieszą się dobrym zdrowiem i nie podlegają dyskwalifikacji (źródło 3), a także (źródło 4):

  • których waga wynosi co najmniej 50 kilogramów;
  • u których w ciągu ostatniego półrocza nie wykonano zabiegów akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu bądź innych części ciała;
  • które w ciągu ostatniego półrocza nie były poddawane zabiegom operacyjnym, endoskopowym i innym podobnym diagnostycznym badaniom (np. gastroskopia, panendoskopia, artroskopia, laparoskopia);
  • które w ciągu ostatniego półrocza nie były leczone krwią i preparatami krwiopochodnymi.

Ile krwi można oddawać i jak często?

Jednorazowo można oddać maksymalnie 450 ml pełnej krwi. W przypadku mężczyzn, krwi nie pobiera się częściej niż 6 razy w roku, natomiast kobiety mogą ją oddawać nie częściej niż 4 razy. Co równie istotne, przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni. Jeśli natomiast chodzi o płytki krwi, można je oddawać co 4 tygodnie.

Gdzie można honorowo oddawać krew?

Krew można honorowo oddawać jedynie w jednej z placówek wchodzących w skład Publicznej Służby Krwi. Do pobierania krwi i oddzielania jej składników uprawnione są wyłącznie: Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (źródło 5), Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (źródło 6), Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA (źródło 7) oraz ich oddziały i stacje terenowe.

Bibliografia:

1 - Krwiodawcy w sieci - Korzyści z HDK;

2 - Kto ma lek - Zasłużony Honorowy Dawcy Krwi i Zasłużony Dawca Przeszczepu;

3 - Narodowe Centrum Krwi - Dyskwalifikacje;

4 - Narodowe Centrum Krwi - Kto może zostać Dawcą krwi;

5 - Narodowe Centrum Krwi - Regionalne Centra Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa;

6 - Narodowe Centrum Krwi - Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa;

7 - Narodowe Centrum Krwi - Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa MSWiA;

Kategorie