Witamina D - Niedobór witaminy D - Objawy i choroby

Informacje o autorze:

Obrazek użytkownika redakcja
Zespół zdrowepasje.pl
Niedobór witaminy D

Pomimo, iż witamina D jest dla naszego organizmu absolutnie niezbędna, większość Polaków cierpi na jej niedobór!
Witamina ta jest dla nas tak istotna, że w efekcie ewolucji nauczyliśmy się ją samodzielnie syntetyzować. Jednak niezbędna do tego procesu jest odpowiednia ekspozycja naszej skóry na działanie promieni słonecznych. W związku z warunkami klimatycznymi panującymi w naszym kraju, z danych statystycznych wynika, że aż około 90 procent Polaków cierpi na przewlekły niedobór witaminy D. Pomimo, iż początkowe objawy niedoboru tej witaminy mogą wyglądać niegroźnie i większość osób wiąże je z przepracowaniem i niewysypianiem się, to niestety z czasem, niedobór witaminy D może prowadzić do bardzo poważnych problemów ze zdrowiem.

Witamina D, która pomimo swojej potocznej nazwy jest pro-hormonem, a nie witaminą, bierze aktywny udział w regulacji stężenia zarówno wapnia, jak i fosforu we krwi. Umożliwia prawidłowe wchłanianie się wapnia w jelitach i ogranicza jego wydalanie z organizmu wraz z moczem. Umożliwia to przedostawanie się odpowiedniej ilości tego pierwiastka do tkanki kostnej, przez co staje się ona mocniejsza i odporniejsza na uszkodzenia. Odbija się to również na zdrowiu naszego uzębienia, bo przecież zęby to też kości.

Objawy niedoboru witaminy D

Witamina D wspomaga pracę układu odpornościowego, który chroni nas przed chorobami. Badania naukowe potwierdzają, że prawidłowy poziom witaminy D w organizmie znacznie zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę. Ponadto niektóre badania sugerują, że kalcytriol (hormonalnie aktywna forma witaminy D) może istotnie hamować postęp raka, spowalniając rozwój naczyń krwionośnych w tkance nowotworowej i wspomagać unicestwianie zmutowanych komórek, ograniczając w ten sposób ich proliferację i ewentualne przerzuty (źródło 1).

Witamina jest tak ważna dla ludzi, że nasz organizm nauczył się ją samodzielnie syntetyzować, ale pod warunkiem ekspozycji ciała na wystarczającą ilość promieni słonecznych. W związku z panującym w naszym kraju klimatem, obecnie niemalże 90 procent Polaków cierpi na przewlekły niedobór witaminy D (źródło 2).

PodsumowanieWitamina D jest niezmiernie ważna dla ludzi. Bierze aktywny udział w wielu procesach zachodzących w naszym organizmie, poprawia zdrowie kości i chroni nas przed chorobami.

Niedobór witaminy D - objawy niedoboru witaminy D

Wiele osób odczuwających przewlekłe zmęczenie wiąże je z przepracowaniem i niewystarczającą ilością snu. Tymczasem za uczucie zmęczenia może w wielu przypadkach odpowiadać niedobór witaminy D!

Niedobór witaminy D upośledza prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, prowadząc do zaburzeń snu, w tym do większego zapotrzebowania na sen, problemów ze skupieniem uwagi i częstych bólów głowy. Dolegliwości te mogą być konsekwencją zmniejszonej przyswajalności wapnia, wynikającej z niedoborów witaminy D (źródło 3).

Gdy zaczyna nam brakować witaminy D, stajemy się bardziej podatni na infekcje. Często łapiemy „przeziębienia”, zapadamy na choroby dróg oddechowych i grypę.

Naukowcy z amerykańskiego Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej doszli do wniosku, że niedobór witaminy D może się również objawiać silnym bólem pleców. Udowodniono również, że u kobiet zachodzi ścisły związek między niskim poziomem witaminy D w organizmie, a skłonnością do utraty włosów.

Badacze z Harvard Medical School dowiedli, że niedobór witaminy D może zwiększać ryzyko rozwoju depresji, gdyż witamina ta wpływa na uwalnianie się serotoniny i dopaminy w mózgu, a odpowiedni poziom tych dwóch hormonów ma kluczowe znaczenie dla naszego samopoczucia.

Objawy niedoboru witaminy D - Bóle stawów

Objawy niedoboru witaminy D w organizmie to:

  • większa podatność na infekcje;
  • uczucie zmęczenia;
  • bóle stawów i mięśni;
  • pogorszenie nastroju;
  • spowolniony proces gojenia się ran;
  • wypadanie włosów.

Nieleczony niedobór witaminy D może z czasem przyczyniać się do rozwoju poważnych komplikacji zdrowotnych, w tym przewlekłych chorób:

  • zespół chronicznego zmęczenia;
  • nadciśnienie;
  • depresja;
  • fibromialgia;
  • otyłość;
  • cukrzyca;
  • osteoporoza;
  • choroby neurodegeneracyjne, takie jak choroba Alzheimera.

Objawy niedoboru witaminy D - Nadciśnienie

Niedobór witaminy D z czasem prowadzi do miękkich kości u dzieci (krzywicy) i kruchych, zniekształconych kości u osób dorosłych (osteomalacja) (źródło 4). Ucierpieć może również zmysł słuchu, gdyż struktura kosteczki ucha wewnętrznego (tzw. ślimaka) staje się porowata, co upośledza przekazywanie impulsów nerwowych do mózgu.

Badania potwierdzają, że przewlekły niedobór witaminy D to zwiększone ryzyko niektórych rodzajów raka (źródło 5), ciężkich chorób sercowo-naczyniowych, stwardnienia rozsianego i autyzmu.

Wyniki licznych badań wskazują ponadto, że niedobór witaminy D wiąże się ze zwiększoną śmiertelnością. Dotyczy to zarówno umieralności ogólnej, jak i u chorujących na nowotwory, u których zwiększenie podaży witaminy D poprawia rokowanie oraz zmniejsza ryzyko nawrotu choroby (źródło 6).

PodsumowanieNiedobór witaminy D w organizmie może początkowo objawiać się - między innymi - uczuciem zmęczenia, wyczerpaniem, bezsennością. Długoterminowy, nieleczony niedobór witaminy D zwiększa ryzyko rozwoju ciężkich i przewlekłych chorób.

Witamina D - dawkowanie i źródła witaminy D

Naszym podstawowym źródłem witaminy D jest ekspozycja na działanie promieni słonecznych. W organizmie witamina D3 jest wytwarzana z 7-dehydrocholesterolu, syntetyzowanego w skórze pod wpływem promieniowania UVB. W naszym kraju synteza skórna witaminy D3 może być efektywna jedynie w okresie od maja do września, pomiędzy godziną 10:00 a 15:00, gdy chmury nie przysłaniają słońca.

Dieta pokrywa zaledwie 20% dziennego zapotrzebowania na witaminę D, która w produktach spożywczych występuje pod postacią witaminy D2 (ergokalcyferol) oraz witaminy D3 (cholekalcyferol). Ergokalcyferol jest obecny głównie w drożdżach i w grzybach, natomiast cholekalcyferol w niektórych produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak przykładowo:

  • tłuste ryby morskie (np. łosoś, sardynki, makrela);
  • oleje rybie (tran);
  • jaja;
  • wątróbka;
  • mięsa czerwone i drobiowe.

Objawy niedoboru witaminy D - Źródła w pożywieniu

Badania jednoznacznie potwierdzają, że w przypadku braku podstawowego źródła witaminy D, jakim jest synteza skórna, nawet urozmaicona dieta nie pozwala pokryć dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Wynika z tego, że Polacy powinni uzupełniać braki witaminy D korzystając z odpowiednich preparatów leczniczych, bądź suplementów diety.

Zalecane dziennie dawkowanie witaminy D jest zależne od wielu czynników, w tym wieku, płci, koloru skóry, karnacji, stanu zdrowia. Biali dorośli i zdrowi ludzie mieszkający w Polsce generalnie powinni codziennie przestrzegać następującego dawkowania:

  • od września do kwietnia - 800-2000 IU/dobę (20,0-50,0 µg/dobę);
  • od maja do sierpnia - 800-2000 IU/dobę (20,0-50,0 µg/dobę) - tylko wówczas, gdy nie można zagwarantować odpowiedniej syntezy skórnej witaminy D.

Dawkowanie zależy jednak od masy ciała. Przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów zawierających witaminę D wskazane jest wykonanie badania stężenia 25-(OH) D we krwi, oraz skonsultowanie wyników z lekarzem, lub farmaceutą.

PodsumowanieWarunki klimatyczne panujące w naszym kraju sprawiają, że żadna dieta nie zaspokoi naszego dziennego zapotrzebowania na witaminę D. Aby nie doprowadzić do jej niedoboru w organizmie konieczne staje się korzystanie z odpowiednich preparatów leczniczych, bądź suplementów diety.

Bibliografia:

1 – Medical News Today – What are the health benefits of vitamin D?
2 – Nauka w Polsce – Ekspert: ponad 90 proc. Polaków ma niedobory witaminy D;
3 – Rzeczpospolita – 8 sygnałów, że może brakować witaminy D;
4 – Web MD – The Truth About Vitamin D: Why You Need Vitamin D;
5 – Onet Zdrowie – Osiem częstych objawów niedoboru witaminy D;
6 – mp.pl – Witamina D – jaka dawka jest bezpieczna?